Magda
Wyrażenie w tym bardzo często pojawia się w dokumentach, pismach urzędowych i tekstach formalnych. Jednocześnie budzi wątpliwości interpunkcyjne, ponieważ czasem poprzedzamy je przecinkiem, a czasem nie. W praktyce wszystko zależy od jego funkcji w zdaniu oraz miejsca w strukturze wypowiedzenia.
Czy stawiamy przecinek przed w tym?
To zależy. Najczęściej przecinek przed w tym stawiamy, ponieważ wyrażenie to wprowadza dopowiedzenie lub wyliczenie, ale są sytuacje, w których przecinek nie jest potrzebny — zwłaszcza gdy w tym stanowi integralną część zdania.
Kiedy przecinek przed w tym jest obowiązkowy
1. Gdy w tym wprowadza dopowiedzenie (uszczegółowienie całej wcześniejszej treści).
W takiej sytuacji wyrażenie w tym pełni funkcję wtrącenia lub doprecyzowania. Możemy je usunąć, a zdanie pozostanie poprawne gramatycznie.
Przykłady:
Firma realizuje wiele projektów, w tym inwestycje zagraniczne.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele różnych działów, w tym działu prawnego.
Po usunięciu dopowiedzenia zdania nadal są poprawne: „Firma realizuje wiele projektów.”
2. Gdy w tym wprowadza element wyliczenia po wyrażeniu ogólnym.
Najpierw pojawia się określenie zbiorcze, a po przecinku — jego konkretyzacja.
Przykłady:
Uczelnia oferuje liczne kierunki, w tym filologię polską i historię.
Dokumentacja obejmuje kilka załączników, w tym kopię umowy.
W takich konstrukcjach przecinek oddziela część ogólną od jej uszczegółowienia.
Kiedy nie stawiamy przecinka przed w tym
1. Gdy w tym jest zwykłym określeniem okolicznikowym i stanowi integralną część zdania.
Jeśli wyrażenie nie ma charakteru dopowiedzenia, lecz jest ściśle związane z czasownikiem, przecinek nie występuje.
Przykład:
Zanurzył się w tym jeziorze po raz pierwszy.
Tutaj w tym odpowiada na pytanie: w jakim jeziorze? — tworzy naturalną część zdania.
Kontrast:
✅ Zanurzył się w tym jeziorze po raz pierwszy. (brak dopowiedzenia)
✅ Lubi pływać w różnych akwenach, w tym w tym jeziorze. (dopowiedzenie — przecinek konieczny)
W drugim zdaniu pierwsze w tym wprowadza uszczegółowienie całej grupy „różnych akwenach”, dlatego oddzielamy je przecinkiem.
Najczęstsze błędy
- ❌ Firma realizuje wiele projektów w tym inwestycje zagraniczne.
✅ Firma realizuje wiele projektów, w tym inwestycje zagraniczne.
Błąd polega na pominięciu przecinka przed dopowiedzeniem. - ❌ Uczestniczył w tym, spotkaniu od początku.
✅ Uczestniczył w tym spotkaniu od początku.
Tu błędnie rozdzielono wyrażenie przyimkowe, które stanowi jedną całość znaczeniową. - ❌ Szkolenie obejmuje zagadnienia prawne w tym podatkowe i administracyjne.
✅ Szkolenie obejmuje zagadnienia prawne, w tym podatkowe i administracyjne.
Brak przecinka zaciera granicę między częścią ogólną a uszczegółowieniem.
Ciekawostka językowa
Wyrażenie w tym bywa w praktyce redaktorskiej traktowane podobnie jak skrót „np.” (na przykład), choć formalnie nim nie jest. Oba elementy wprowadzają doprecyzowanie, dlatego często występują po przecinku. W tekstach dawnych (szczególnie XIX-wiecznych) interpunkcja była jednak mniej ustabilizowana i przecinek przed w tym pojawiał się nieregularnie — dziś norma jest w tym zakresie jednoznaczna.
Podsumowanie
- Przecinek stawiamy, gdy w tym wprowadza dopowiedzenie lub uszczegółowienie.
- Nie stawiamy przecinka, gdy w tym jest integralną częścią wyrażenia przyimkowego.
- O obecności przecinka decyduje funkcja składniowa, nie samo brzmienie wyrażenia.
Najważniejsza zasada: jeśli „w tym” doprecyzowuje wcześniejszą informację o charakterze ogólnym — poprzedzamy je przecinkiem.