Magda
Przecinek przed wyrazem pomimo to jedna z tych kwestii, które regularnie budzą wątpliwości. Raz widzimy go w zdaniu, innym razem – nie. Problem wynika z tego, że pomimo może pełnić różne funkcje składniowe, a od tego zależy interpunkcja.
Czy stawiamy przecinek przed pomimo?
To zależy. Przecinek przed pomimo stawiamy tylko wtedy, gdy wprowadza ono zdanie podrzędne, natomiast nie używamy go, gdy pomimo jest przyimkiem i rozpoczyna zwykłe wyrażenie przyimkowe.
Kluczowe jest więc ustalenie, czy po pomimo występuje forma czasownikowa (czyli całe zdanie), czy jedynie rzeczownik albo zaimek.
Kiedy przecinek przed pomimo jest obowiązkowy
Przecinek jest obowiązkowy wtedy, gdy pomimo wprowadza zdanie podrzędne, najczęściej w połączeniu z wyrazem że.
W takiej sytuacji mamy do czynienia z dwoma orzeczeniami, a granicę między zdaniami należy oddzielić przecinkiem.
Przykłady:
Nie poszedł do pracy, pomimo że źle się czuł.
Zdecydowała się wystąpić, pomimo że bardzo się stresowała.
Warto zwrócić uwagę, że w powyższych zdaniach występują dwa czasowniki: poszedł – czuł się, zdecydowała się – stresowała się. To wyraźny sygnał, że mamy do czynienia ze zdaniem złożonym, a przecinek jest konieczny.
Kiedy nie stawiamy przecinka przed pomimo
Nie stawiamy przecinka, gdy pomimo jest przyimkiem i łączy się z rzeczownikiem lub zaimkiem. Wtedy tworzy wyrażenie przyimkowe będące częścią jednego zdania.
Przykłady:
Pomimo deszczu poszliśmy na spacer.
Nie zrezygnował pomimo trudności.
W tych zdaniach po pomimo nie ma orzeczenia, a więc nie ma drugiego zdania. Dlatego przecinek nie jest potrzebny.
Dla porównania:
Nie zrezygnował, pomimo że było bardzo trudno. ✅
Nie zrezygnował pomimo trudności. ✅
W pierwszym zdaniu przecinek oddziela dwa zdania składowe. W drugim mamy jedynie wyrażenie przyimkowe.
Najczęstsze błędy
-
❌ Nie poszedł na spacer, pomimo deszczu.
✅ Nie poszedł na spacer pomimo deszczu.
Błąd wynika z błędnego przekonania, że przed każdym „pomimo” trzeba postawić przecinek. -
❌ Nie poddał się pomimo że było ciężko.
✅ Nie poddał się, pomimo że było ciężko.
Tu pominięto przecinek oddzielający zdanie nadrzędne od podrzędnego. -
❌ Pomimo że padał deszcz poszliśmy dalej.
✅ Pomimo że padał deszcz, poszliśmy dalej.
Jeśli zdanie podrzędne stoi na początku, przecinek stawiamy przed zdaniem nadrzędnym.
Ciekawostka językowa
Wyraz pomimo bywa uznawany za pleonastyczny w połączeniu z przyimkiem wbrew czy konstrukcjami typu mimo że. W praktyce językowej najczęściej konkurują ze sobą formy mimo i pomimo. Z punktu widzenia składni zachowują się identycznie: jako przyimki nie wymagają przecinka, a w połączeniu z że wprowadzają zdanie podrzędne, które przecinkiem oddzielamy.
Warto też wiedzieć, że w staropolszczyźnie forma pomimo miała silniejsze nacechowanie emfatyczne – podkreślała kontrast wyraźniej niż samo mimo.
Podsumowanie:
- Nie stawiamy przecinka przed pomimo, gdy jest ono przyimkiem (pomimo deszczu, pomimo trudności).
- Stawiamy przecinek, gdy pomimo że wprowadza zdanie podrzędne.
- O obecności przecinka decyduje liczba orzeczeń w zdaniu.
Najważniejsza zasada: przecinek przed pomimo zależy od tego, czy wprowadza ono całe zdanie, czy tylko wyrażenie przyimkowe.