Skrót m.in. (między innymi) bardzo często pojawia się w wyliczeniach, dlatego budzi wątpliwości interpunkcyjne. Wiele osób zastanawia się, czy przed tym skrótem należy wstawiać przecinek i czy traktować go jak zwykły element zdania, czy jak wtrącenie. Problem najczęściej pojawia się wtedy, gdy m.in. rozpoczyna dopowiedzenie albo znajduje się w środku zdania.
Czy stawiamy przecinek przed m in?
To zależy. Przecinek przed m.in. stawiamy wtedy, gdy wynika to z budowy zdania (np. gdy wprowadza wtrącenie lub dopowiedzenie), a nie stawiamy go, gdy skrót stanowi naturalną część wyliczenia. Sam skrót nie wymusza przecinka – decyduje składnia.
Kiedy przecinek przed m in jest obowiązkowy
1. Gdy m.in. rozpoczyna wtrącenie lub dopowiedzenie.
Jeśli skrót wprowadza dodatkową informację, którą można pominąć bez naruszenia struktury zdania, traktujemy ją jako wtrącenie i wydzielamy przecinkiem (lub dwoma przecinkami).
Przykład:
W konferencji wzięli udział przedstawiciele wielu instytucji, m.in. Ministerstwa Zdrowia i NFZ.
Możemy też zapisać:
W konferencji wzięli udział przedstawiciele wielu instytucji, m.in., Ministerstwa Zdrowia i NFZ.
W praktyce redakcyjnej drugi przecinek często się pomija, ale pełne wydzielenie wtrącenia jest dopuszczalne.
2. Gdy przed m.in. kończy się człon zdania wymagający przecinka.
Jeżeli z innych względów składniowych w danym miejscu powinien pojawić się przecinek (np. zamyka zdanie nadrzędne przed dopowiedzeniem), stawiamy go również przed m.in..
Przykład:
Autor omówił najważniejsze problemy współczesnej edukacji, m.in. brak motywacji uczniów i przeciążenie programów.
Kiedy nie stawiamy przecinka przed m in
1. Gdy m.in. jest integralną częścią wyliczenia.
Jeśli skrót pojawia się bezpośrednio po czasowniku lub innym elemencie zdania i zapowiada wyliczenie, nie ma potrzeby oddzielania go przecinkiem.
Przykład:
Na zajęciach omawialiśmy m.in. lektury obowiązkowe i literaturę współczesną.
Tu m.in. ściśle łączy się z czasownikiem „omawialiśmy” i nie tworzy wtrącenia.
Kontrast:
✅ Omawialiśmy m.in. lektury obowiązkowe i literaturę współczesną.
✅ Omawialiśmy wiele zagadnień, m.in. lektury obowiązkowe i literaturę współczesną.
❌ Omawialiśmy, m.in. lektury obowiązkowe i literaturę współczesną.
W ostatnim przykładzie przecinek jest błędny, ponieważ rozdziela orzeczenie od jego dopełnienia.
Najczęstsze błędy
-
❌ Spotkanie dotyczyło, m.in. spraw organizacyjnych.
✅ Spotkanie dotyczyło m.in. spraw organizacyjnych.
Błąd wynika z nieuzasadnionego oddzielenia czasownika od dopełnienia. -
❌ W szkoleniu wzięli udział m.in nauczyciele i pedagodzy.
✅ W szkoleniu wzięli udział m.in. nauczyciele i pedagodzy.
To błąd zapisu skrótu – po „in.” musi wystąpić kropka. -
❌ W wydarzeniu uczestniczyli, m.in, przedstawiciele władz miasta.
✅ W wydarzeniu uczestniczyli, m.in. przedstawiciele władz miasta.
Nieprawidłowe użycie przecinka zamiast kropki w skrócie.
Ciekawostka językowa
Skrót m.in. powstał z połączenia wyrażenia „między innymi”, które w dawnej polszczyźnie występowało także w formie „między inszymi”. Współczesny zapis z dwiema kropkami wynika z faktu, że skracamy dwa wyrazy. Co ciekawe, w tekstach urzędowych i naukowych m.in. pojawia się znacznie częściej niż pełna forma, natomiast w tekstach literackich zwykle zapisuje się całe wyrażenie.
Podsumowanie
- Przecinek przed m.in. nie jest obowiązkowy sam w sobie – decyduje budowa zdania.
- Stawiamy go, gdy skrót wprowadza dopowiedzenie lub gdy wynika to z zasad składni.
- Nie stawiamy go, gdy m.in. stanowi integralną część wyliczenia.
Najważniejsza zasada: przecinek przed m.in. zależy od funkcji w zdaniu, a nie od samego skrótu.
